BĂNG TẢI XÍCH CÀO

Khi cần vận chuyển than đá, tro xỉ, quặng, clinker, cám, hạt hoặc các loại vật liệu rời có tải trọng lớn, doanh nghiệp thường cần một thiết bị có khả năng kéo và di chuyển vật liệu ổn định trong điều kiện làm việc khắc nghiệt. Băng tải xích cào sử dụng hệ thống xích kết hợp cánh cào để kéo vật liệu trong máng tải, phù hợp với các dây chuyền cần vận chuyển liên tục, chịu tải và hạn chế thất thoát nguyên liệu. Bài viết dưới đây sẽ giúp tìm hiểu rõ hơn về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, ưu điểm và ứng dụng của loại băng tải này.

Băng tải xích cào là gì?

Băng tải xích cào là thiết bị vận chuyển vật liệu rời sử dụng xích tải kết hợp các cánh cào để kéo và đẩy nguyên liệu di chuyển trong máng tải. Khác với băng tải sử dụng dây băng liên tục, vật liệu trên băng tải xích cào được các cánh gạt tác động trực tiếp và đưa từ vị trí cấp liệu đến vị trí xả.

Thiết kế dạng máng giúp hệ thống phù hợp với các loại vật liệu dạng hạt, bột hoặc cục nhỏ, đặc biệt trong những dây chuyền có yêu cầu vận chuyển tải nặng, vật liệu nóng, ẩm hoặc có tính mài mòn. Tùy đặc tính nguyên liệu và mặt bằng lắp đặt, băng tải có thể thiết kế theo phương ngang hoặc nghiêng với chiều dài và năng suất khác nhau.

Cấu tạo băng tải xích cào

Một hệ thống băng tải xích cào thường gồm các bộ phận chính được phối hợp để tạo thành cơ cấu kéo và vận chuyển vật liệu liên tục.

Máng tải

Máng tải là phần chứa vật liệu và dẫn hướng chuyển động của xích cào. Tùy môi trường sử dụng, máng có thể được chế tạo bằng thép, thép chịu mài mòn hoặc inox.

Với các dây chuyền vận chuyển vật liệu dễ phát sinh bụi như than, xi măng, tro xỉ, máng có thể thiết kế dạng kín để hạn chế bụi và giảm thất thoát nguyên liệu.

Xích tải

Xích tải là bộ phận chịu lực kéo chính của hệ thống. Xích có thể được thiết kế dạng xích đơn hoặc xích đôi tùy theo tải trọng, chiều dài băng tải và đặc tính vật liệu cần vận chuyển.

Vật liệu chế tạo xích thường được lựa chọn theo điều kiện làm việc, đặc biệt khi hệ thống phải hoạt động liên tục hoặc tiếp xúc với vật liệu có tính mài mòn cao.

Cánh cào

Cánh cào được gắn cố định với xích và trực tiếp tiếp xúc với vật liệu. Khi xích chuyển động, các cánh cào lần lượt kéo và đẩy nguyên liệu về phía đầu xả.

Kích thước, khoảng cách và vật liệu của cánh cào được lựa chọn dựa trên loại nguyên liệu, năng suất và kết cấu máng tải.

Bánh nhông

Bánh nhông chủ động nhận chuyển động từ bộ truyền động và kéo xích tải di chuyển. Ở đầu còn lại thường bố trí bánh nhông bị động để dẫn hướng và tạo thành vòng chuyển động khép kín cho xích.

Động cơ và hộp giảm tốc

Động cơ cung cấp công suất cho hệ thống, trong khi hộp giảm tốc điều chỉnh tốc độ và tăng mô-men xoắn phù hợp với tải vận chuyển. Công suất động cơ cần được tính toán dựa trên chiều dài băng, tải trọng, độ nghiêng và năng suất yêu cầu.

Bộ căng xích

Bộ căng xích giúp điều chỉnh độ căng của xích trong quá trình vận hành, hạn chế tình trạng xích bị chùng hoặc lệch khỏi bánh nhông. Đây cũng là bộ phận cần được kiểm tra định kỳ để hệ thống hoạt động ổn định.

Khung băng tải

Khung có nhiệm vụ nâng đỡ máng tải, bộ truyền động và các bộ phận bên trên. Tùy tải trọng và môi trường, khung có thể sử dụng thép sơn, thép mạ hoặc inox.

Nguyên lý hoạt động của băng tải xích cào

Băng tải xích cào hoạt động dựa trên chuyển động tuần hoàn của hệ thống xích. Khi động cơ truyền chuyển động qua hộp giảm tốc đến bánh nhông chủ động, bánh nhông kéo xích và các cánh cào chuyển động dọc theo máng tải.

Vật liệu được cấp vào máng từ phễu hoặc cửa cấp liệu. Khi cánh cào di chuyển, chúng tác động và kéo vật liệu theo hướng vận chuyển đến vị trí xả. Sau khi hoàn thành hành trình, xích quay về phía đầu cấp liệu để tiếp tục chu kỳ mới.

Nhờ cơ cấu này, băng tải có thể vận chuyển liên tục nhiều loại vật liệu rời mà không cần sử dụng dây băng cao su hoặc PVC.

Ưu điểm của băng tải xích cào

Băng tải xích cào được sử dụng trong nhiều dây chuyền công nghiệp nhờ khả năng đáp ứng các điều kiện vận chuyển mà một số loại băng tải thông thường khó thực hiện.

• Chịu tải tốt: Phù hợp với vật liệu có khối lượng lớn và yêu cầu vận chuyển liên tục.
• Khả năng chịu mài mòn: Có thể lựa chọn xích và cánh cào bằng vật liệu phù hợp với nguyên liệu có tính mài mòn.
• Vận chuyển vật liệu nóng: Có thể thiết kế cho các ứng dụng vận chuyển clinker, tro xỉ hoặc vật liệu có nhiệt độ cao.
• Hạn chế bụi và thất thoát: Máng tải kín giúp kiểm soát vật liệu tốt hơn trong quá trình vận chuyển.
• Vận chuyển được vật liệu ẩm hoặc dính: Phù hợp với một số nguyên liệu có độ ẩm cao mà dây băng thông thường có thể gặp khó khăn.
• Có thể vận chuyển theo phương nghiêng: Tùy thiết kế cánh cào và góc nghiêng, hệ thống có thể đưa vật liệu lên vị trí cao hơn.
• Có thể thiết kế theo dây chuyền: Kích thước máng, chiều dài, năng suất và vị trí cấp – xả có thể được điều chỉnh theo mặt bằng thực tế.

​

Hạn chế của băng tải xích cào

Bên cạnh những ưu điểm về khả năng chịu tải, băng tải xích cào cũng có một số điểm cần cân nhắc khi lựa chọn.

• Xích và cánh cào tiếp xúc trực tiếp với vật liệu nên có thể bị mài mòn theo thời gian.
• Hệ thống thường tạo tiếng ồn lớn hơn một số loại băng tải sử dụng dây băng mềm.
• Mức tiêu hao năng lượng có thể cao khi vận chuyển tải lớn hoặc tuyến băng dài.
• Máng kín giúp hạn chế bụi nhưng việc vệ sinh và kiểm tra bên trong có thể cần nhiều thời gian hơn.
• Chi phí đầu tư phụ thuộc nhiều vào vật liệu chế tạo, tải trọng, chiều dài và yêu cầu chịu nhiệt, chịu mài mòn.

​

Thông số kỹ thuật băng tải xích cào

Thông số của băng tải xích cào cần được tính toán dựa trên vật liệu vận chuyển và yêu cầu thực tế của dây chuyền. Một số thông tin cần xác định gồm:

• Loại vật liệu: Than, tro xỉ, clinker, quặng, cám, hạt, bột...
• Năng suất: Xác định theo tấn/giờ hoặc kg/giờ.
• Chiều dài: Tính theo khoảng cách giữa điểm cấp liệu và điểm xả.
• Chiều rộng máng: Lựa chọn dựa trên kích thước và lưu lượng vật liệu.
• Góc nghiêng: Xác định theo mặt bằng lắp đặt và yêu cầu vận chuyển.
• Loại xích: Xích đơn hoặc xích đôi tùy tải trọng và điều kiện làm việc.
• Cánh cào: Xác định kích thước, khoảng cách bố trí và vật liệu chế tạo.
• Động cơ: Lựa chọn công suất và tốc độ phù hợp với tải vận chuyển.
• Vật liệu khung: Có thể sử dụng thép, thép chịu mài mòn hoặc inox tùy môi trường.
• Môi trường: Xem xét điều kiện khô, ẩm, nhiều bụi, nhiệt độ cao hoặc vật liệu có tính mài mòn.

Đối với hệ thống cần thiết kế riêng, doanh nghiệp nên cung cấp loại vật liệu, năng suất, kích thước tuyến băng, tải trọng, nhiệt độ làm việc và hình ảnh mặt bằng để đơn vị kỹ thuật lựa chọn kết cấu phù hợp.

Ứng dụng của băng tải xích cào

Nhờ khả năng vận chuyển vật liệu rời và chịu được điều kiện làm việc khắc nghiệt, băng tải xích cào được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.

Ngành nhiệt điện và năng lượng

Băng tải xích cào có thể sử dụng để vận chuyển than, tro xỉ, dăm gỗ và các nguyên liệu phục vụ quá trình đốt. Với vật liệu có nhiệt độ cao, hệ thống cần lựa chọn xích, cánh cào và vật liệu máng phù hợp.

Ngành xi măng và vật liệu xây dựng

Trong nhà máy xi măng, băng tải xích cào có thể được sử dụng để vận chuyển clinker, đá vôi, nguyên liệu nghiền hoặc các vật liệu rời khác giữa các công đoạn.

Ngành khai khoáng

Hệ thống phù hợp với việc vận chuyển than, quặng, đá và các loại nguyên liệu có tải trọng lớn hoặc tính mài mòn cao. Kết cấu xích và cánh cào có thể được gia cường để đáp ứng điều kiện làm việc thực tế.

Ngành thức ăn chăn nuôi

Băng tải xích cào có thể dùng để vận chuyển ngô, đậu tương, cám, nguyên liệu dạng hạt và thức ăn chăn nuôi giữa các công đoạn. Với nguyên liệu dạng hạt hoặc bột, máng tải và cánh cào có thể được thiết kế phù hợp với năng suất của dây chuyền.

Ngành chế biến nông sản

Các loại hạt, ngũ cốc và nguyên liệu rời có thể được vận chuyển bằng hệ thống xích cào trong các dây chuyền tiếp nhận, phân loại hoặc chế biến.

Xử lý chất thải và môi trường

Băng tải xích cào cũng có thể được sử dụng để vận chuyển bùn, bã thải, tro hoặc các loại vật liệu có độ ẩm cao trong hệ thống xử lý chất thải.

Lưu ý khi lựa chọn băng tải xích cào

Để băng tải hoạt động ổn định và đạt năng suất yêu cầu, không nên chỉ lựa chọn theo kích thước hoặc công suất động cơ. Trước khi thiết kế, cần xác định rõ đặc tính vật liệu, tải trọng, năng suất, chiều dài, độ nghiêng và môi trường làm việc.

Đối với vật liệu có tính mài mòn hoặc nhiệt độ cao, cần ưu tiên vật liệu chế tạo có khả năng chịu mài mòn, chịu nhiệt phù hợp. Khoảng cách cánh cào, kích thước máng và loại xích cũng cần được tính toán đồng bộ để hạn chế kẹt liệu, quá tải hoặc hao mòn nhanh.

Trong quá trình sử dụng, nên kiểm tra định kỳ xích, bánh nhông, cánh cào, bộ căng xích, động cơ và hộp giảm tốc. Việc vệ sinh vật liệu tồn đọng và bôi trơn các vị trí cần thiết cũng giúp hệ thống vận hành ổn định hơn và hạn chế sự cố.

Doanh Trí thiết kế và cung cấp băng tải xích cào theo yêu cầu

Doanh Trí cung cấp và thiết kế băng tải xích cào theo yêu cầu, phù hợp với loại vật liệu, năng suất và điều kiện lắp đặt của từng dây chuyền. Hệ thống có thể được lựa chọn kết cấu máng, xích, cánh cào, bánh nhông, động cơ và vật liệu khung tùy theo tải trọng và môi trường làm việc.

Tùy nhu cầu, Doanh Trí có thể tư vấn phương án băng tải xích cào vận chuyển ngang hoặc nghiêng, thiết kế phễu cấp liệu, cửa xả và các vị trí kết nối với thiết bị trong dây chuyền. Kích thước và kết cấu được tính toán dựa trên thông tin thực tế thay vì sử dụng một quy cách cố định cho mọi ứng dụng.

Để được tư vấn và báo giá, doanh nghiệp nên cung cấp loại vật liệu cần vận chuyển, năng suất, kích thước tuyến băng, tải trọng, nhiệt độ làm việc, góc nghiêng và hình ảnh vị trí lắp đặt. Đây là cơ sở để Doanh Trí đề xuất cấu hình xích cào phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Kết luận

Băng tải xích cào là giải pháp phù hợp để vận chuyển vật liệu rời, tải nặng hoặc làm việc trong môi trường có nhiệt độ và độ mài mòn cao. Hệ thống sử dụng xích kết hợp cánh cào để kéo vật liệu trong máng, giúp vận chuyển liên tục và hạn chế thất thoát. Tùy từng dây chuyền, băng tải có thể được thiết kế về kích thước, năng suất, vật liệu và kết cấu theo yêu cầu. Việc lựa chọn đúng cấu hình ngay từ đầu giúp hệ thống vận hành ổn định và thuận tiện hơn trong quá trình bảo trì.